Spis treści 5 sekcji
Jak liczymy
- Wartość pozycji = ilość × cena (albo sama wartość, jeśli wkleisz dwie kolumny).
- Pozycje sortujemy od największej wartości i liczymy udział narastająco.
- Klasa A — pozycje, które razem dają do 80% wartości; B — kolejne do 95%; C — reszta. Progi możesz zmienić.
- Pozycja, na której udział narastająco przekracza próg, należy jeszcze do wyższej klasy.
Co zrobić z wynikiem
- Klasa A: najczęstsza kontrola stanów i inwentaryzacja ciągła, dokładne prognozy, najlepsze miejsca składowania blisko wydań, pilnowanie dostępności.
- Klasa B: standardowe zasady zamawiania i kontroli.
- Klasa C: zamawianie większymi partiami, rzadsza kontrola; to też kandydaci do wycofania, jeśli długo leżą.
Analiza ABC mówi o wartości, nie o regularności popytu. Połączenie jej z analizą zmienności (XYZ) pokazuje, które drogie pozycje sprzedają się nieregularnie — tam ryzyko braków i nadmiernego zapasu jest największe.
Przykład z kalkulatora
W przykładowym sklepie z narzędziami 3 z 12 pozycji (25% asortymentu) daje prawie 82% wartości sprzedaży — to klasa A. Pięć pozycji o najmniejszej wartości (klasa C) to łącznie niespełna 5% wartości.
Analiza ABC w programie magazynowym
Przy kilkudziesięciu pozycjach wystarczy kalkulator albo arkusz. Program magazynowy liczy klasy ABC automatycznie z historii sprzedaży i stanów, oznacza je na kartotekach i uwzględnia przy zamówieniach i inwentaryzacji. Takie programy porównujemy w rankingu programów magazynowych i w zestawieniu systemów WMS. Jak wykorzystać klasy przy liczeniu stanów, opisujemy w poradniku inwentaryzacja magazynu.
Najczęstsze pytania
Sprzedaż czy zapas?
Do decyzji o zamawianiu i dostępności użyj wartości sprzedaży (ilość sprzedana × cena zakupu) z ostatnich 6–12 miesięcy. Do planowania kontroli i inwentaryzacji — wartości stanu magazynu.
Jak często powtarzać analizę?
Co kwartał albo co pół roku, a w branżach sezonowych — osobno dla sezonu i poza nim.